ค่าไฟขึ้นผิดปกติ เกิดจากอะไร? วิธีเช็กสาเหตุและแนวทางลดค่าไฟให้ได้ผลอย่างยั่งยืน

ปัญหาค่าไฟขึ้นผิดปกติ ในแต่ละเดือนขยับสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยที่เราไม่ทันตั้งตัว แม้จะใช้งานเครื่องใช้ไฟฟ้าเท่า ๆ เดิม การทำความเข้าใจสาเหตุว่าค่าไฟขึ้นผิดเกิดจากอะไร ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของพฤติกรรมการใช้งานที่เราอาจมองข้าม สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง หรือแม้แต่ความผิดปกติของอุปกรณ์ไฟฟ้าภายในบ้าน การรู้สาเหตุเหล่านี้จะช่วยให้เราสามารถจัดการและวางแผนการใช้พลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ บทความนี้เราจะพาไปเจาะลึกทุกประเด็น พร้อมแนะแนวทางแก้ไขและวิธีลดค่าไฟในระยะยาว

4 องค์ประกอบในการคำนวณอัตราค่าไฟฟ้าในแต่ละเดือน

ก่อนที่เราจะไปหาสาเหตุว่าทำไมค่าไฟขึ้น ต้องเข้าใจโครงสร้างของบิลค่าไฟก่อนว่าตัวเลขที่เราเห็นนั้นมาจากไหน การคำนวณค่าไฟฟ้าของประเทศไทยในปัจจุบันประกอบไปด้วย 4 ส่วนหลัก ดังนี้

• ค่าพลังงานไฟฟ้า : คือต้นทุนหลักในการก่อสร้างโรงไฟฟ้า ระบบสายส่ง และการผลิตพลังงาน เพื่อให้มีไฟฟ้าใช้ในครัวเรือน เป็นค่าใช้จ่ายพื้นฐานที่คำนวณตามปริมาณหน่วยการใช้ไฟฟ้าของเรา ยิ่งใช้มาก อัตราก้าวหน้าก็จะยิ่งสูงขึ้น
• ค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft) : ค่า Fuel Adjustment Cost เป็นส่วนที่สะท้อนต้นทุนค่าเชื้อเพลิงที่เปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์โลก เช่น ราคาก๊าซธรรมชาติ ค่าเงินบาท และค่าซื้อไฟฟ้าจากเอกชน ซึ่งจะมีการปรับทบทวนทุก 4 เดือน หากค่า Ft ปรับตัวสูงขึ้น ย่อมส่งผลโดยตรงให้ค่าไฟขึ้น
• ค่าบริการรายเดือน : ค่าใช้จ่ายคงที่สำหรับการจดหน่วยมิเตอร์ การจัดทำบิล และการดูแลระบบจำหน่ายไฟฟ้า ซึ่งอัตรานี้จะถูกกำหนดไว้อย่างชัดเจนตามประเภทของผู้ใช้ไฟฟ้า
• ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%) : ยอดรวมสุดท้ายของค่าไฟฟ้าฐาน ค่า Ft และค่าบริการ จะถูกนำมาคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มอีก 7% ก่อนจะออกมาเป็นยอดเงินสุทธิที่เราต้องชำระในแต่ละเดือน

วิธีคำนวณค่าไฟบ้าน

การคำนวณค่าไฟบ้านไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิด หากเราต้องการตรวจสอบเบื้องต้นว่าค่าไฟขึ้นผิดปกติหรือไม่ เราสามารถลองคำนวณด้วยตนเองได้ โดยเริ่มจากการจดเลขหน่วยมิเตอร์เดือนปัจจุบัน ลบด้วยเลขหน่วยเดือนก่อนหน้า จะได้จำนวนหน่วย (Unit) ที่ใช้ไป 

จากนั้นนำจำนวนหน่วยไปเทียบกับตารางอัตราค่าไฟฟ้าแบบก้าวหน้าของการไฟฟ้า ซึ่งจะแบ่งเป็นขั้นบันได เมื่อได้ค่าไฟฐานแล้ว ให้นำจำนวนหน่วยทั้งหมดคูณด้วยค่า Ft ในรอบบิลนั้น ๆ บวกค่าบริการรายเดือน และสุดท้ายคูณด้วย 1.07 (VAT 7%) ก็จะได้ค่าไฟโดยประมาณ

5 สาเหตุหลักที่ทำให้ค่าไฟเพิ่มขึ้นผิดปกติ

เมื่อเราได้รับบิลค่าไฟแล้วพบว่ายอดเงินสูงกว่าเดิม การหาสาเหตุจะช่วยแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุด ซึ่งส่วนใหญ่มักไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว แต่เกิดจากหลายองค์ประกอบรวมกัน

1. พฤติกรรมการใช้งาน

สาเหตุอันดับต้น ๆ ที่ทำให้ค่าไฟขึ้นผิดปกติมักเกิดจากพฤติกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น การใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟสูง การเสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทิ้งไว้ตลอด 24 ชั่วโมง การเปิดตู้เย็นบ่อยครั้งหรือแช่ของแน่นเกินไปทำให้คอมเพรสเซอร์ทำงานหนัก หรือการเปิดแอร์ในอุณหภูมิที่ต่ำเกินความจำเป็น ระยะเวลาการใช้งานที่เพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยในแต่ละวัน เมื่อสะสมรวมกันทั้งเดือนสามารถส่งผลกระทบให้ค่าไฟพุ่งสูงขึ้นได้อย่างชัดเจน

2. สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง

สภาพอากาศภายนอกมีผลโดยตรงต่อการทำงานของเครื่องใช้ไฟฟ้า โดยเฉพาะเครื่องปรับอากาศและตู้เย็น ในช่วงฤดูร้อนที่อุณหภูมิภายนอกสูงจัด เครื่องปรับอากาศจะต้องทำงานหนักขึ้นหลายเท่าตัวเพื่อทำความเย็นให้ได้ตามอุณหภูมิที่เราตั้งไว้ ส่งผลให้หน่วยการใช้ไฟฟ้าสูงขึ้น เป็นเหตุผลหลักที่ทำให้หลายบ้านค่าไฟขึ้น

3. การปรับขึ้นของค่า Ft

ค่า Ft (Float time) เป็นตัวแปรสำคัญที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของเรา แต่ส่งผลให้ค่าไฟขึ้นผิดปกติได้ เมื่อต้นทุนเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าทั่วโลกปรับตัวสูงขึ้น หรือค่าเงินบาทอ่อนตัวลง คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) จะมีการประกาศปรับขึ้นค่า Ft เพื่อสะท้อนต้นทุนจริง แม้เราจะใช้ไฟฟ้าจำนวนหน่วยเท่าเดิม แต่หากรอบบิลนั้นค่า Ft ปรับตัวสูงขึ้น ยอดเงินรวมในบิลค่าไฟก็จะเพิ่มขึ้นตามไปด้วย 

4. ไฟรั่วหรืออุปกรณ์เสื่อมสภาพ

อุปกรณ์ไฟฟ้าเก่าที่ขาดการบำรุงรักษา หรือสายไฟที่ชำรุดเสียหาย เป็นภัยเงียบที่ทำให้ค่าไฟขึ้น เครื่องใช้ไฟฟ้าที่เสื่อมสภาพมักกินไฟมากกว่าปกติเพื่อทำงานให้ได้ประสิทธิภาพเท่าเดิม นอกจากนี้ ปัญหาไฟรั่วลงดินจากจุดที่มีฉนวนหุ้มสายไฟฉีกขาด ก็ทำให้มิเตอร์หมุนตลอดเวลาแม้จะไม่ได้เปิดใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าใด ๆ ซึ่งนอกจากจะเสียเงินฟรีแล้ว ยังเป็นอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินอีกด้วย

วิธีตรวจสอบเมื่อพบว่ามิเตอร์ไฟฟ้าขึ้นผิดปกติ

หากเราสงสัยว่ามิเตอร์ไฟฟ้าขึ้นผิดปกติหรือไม่ สามารถตรวจสอบเบื้องต้นได้ง่าย ๆ โดยปิดสวิตช์เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดในบ้านและถอดปลั๊กออกให้หมด แต่ยังไม่ต้องเอาคัทเอาท์หรือเบรกเกอร์เมนลง จากนั้นเดินไปดูที่มิเตอร์ไฟฟ้าหน้าบ้าน สังเกตดูว่าจานหมุนยังหมุนอยู่หรือไม่ หรือตัวเลขดิจิทัลยังวิ่งหรือไม่ หากยังมีการเคลื่อนไหว แสดงว่าอาจมีไฟรั่วในระบบสายไฟภายในบ้าน

ช่องทางการร้องเรียน เมื่อค่าไฟเพิ่มขึ้นผิดปกติ

เมื่อตรวจสอบแล้วมั่นใจว่าไม่ได้เกิดจากการใช้งานของเรา แต่เกิดจากความผิดพลาดของระบบหรือการจดหน่วยที่คลาดเคลื่อนจนทำให้ค่าไฟเพิ่มขึ้นผิดปกติ เราสามารถดำเนินการร้องเรียนได้ที่

• สำหรับผู้ที่อาศัยในกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ ติดต่อการไฟฟ้านครหลวง (MEA) ผ่าน Call Center 1130 หรือแอปพลิเคชัน MEA Smart Life 
• จังหวัดอื่น ๆ ติดต่อการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) ผ่าน Call Center 1129 หรือแอปพลิเคชัน PEA Smart Plus เพื่อขอให้เจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจสอบความถูกต้องของมิเตอร์และการจดหน่วยไฟฟ้า

ขั้นตอนการแจ้งเจ้าหน้าที่ไฟฟ้าให้เข้าตรวจสอบ เมื่อค่าไฟแพงขึ้นผิดปกติ

• เตรียมเอกสารข้อมูล เตรียมบิลค่าไฟเดือนปัจจุบันที่ผิดปกติ และบิลเดือนก่อนหน้าเพื่อใช้เปรียบเทียบข้อมูล พร้อมบัตรประชาชนของเจ้าของมิเตอร์
• ถ่ายภาพหลักฐาน ถ่ายรูปเลขมิเตอร์จริงที่หน้าบ้าน ณ ปัจจุบัน เพื่อนำมาเทียบกับตัวเลขในบิลว่ามีความคลาดเคลื่อนหรือไม่
• ติดต่อการไฟฟ้า โทรแจ้ง Call Center หรือเดินทางไปที่สำนักงานการไฟฟ้าในเขตพื้นที่รับผิดชอบ แจ้งความประสงค์ขอตรวจสอบมิเตอร์เนื่องจากค่าไฟแพงขึ้นผิดปกติ
• กรอกคำร้อง กรอกแบบฟอร์มคำร้องขอตรวจสอบเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้า (มิเตอร์)
• รอเจ้าหน้าที่นัดหมาย เจ้าหน้าที่จะนัดวันเวลาเพื่อเข้ามาตรวจสอบสภาพมิเตอร์และการเดินสายไฟ โดยปกติหากพบว่ามิเตอร์เสียจริง การไฟฟ้าจะปรับปรุงยอดหนี้ให้ใหม่โดยไม่มีค่าใช้จ่าย แต่หากมิเตอร์ปกติ ผู้ร้องเรียนอาจต้องเสียค่าธรรมเนียมการตรวจสอบตามระเบียบ

แนวทางแก้ปัญหาค่าไฟแพงอย่างยั่งยืน

การแก้ปัญหาที่ปลายเหตุด้วยการประหยัดไฟเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ต้องมองหาทางเลือกในการผลิตพลังงานใช้เอง จึงเป็นคำตอบของการแก้ปัญหาค่าไฟขึ้นผิดปกติได้อย่างยั่งยืนที่สุด

ติดตั้งโซลาร์เซลล์

การติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ (Solar Rooftop) บนหลังคาบ้าน เป็นวิธีลดค่าไฟที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในระยะยาว เพราะเราสามารถผลิตไฟฟ้าใช้เองได้ในช่วงกลางวัน ซึ่งเป็นช่วงที่แดดจัดและอุปกรณ์ไฟฟ้าหลายชนิดทำงานหนัก ระบบโซลาร์เซลล์จะช่วยลดการดึงไฟฟ้าจากการไฟฟ้าฝ่ายจำหน่าย ทำให้หน่วยการใช้ไฟฟ้าในบิลลดลงอย่างเห็นได้ชัด ช่วยตัดปัญหาความกังวลเรื่องค่าไฟขึ้นผิดปกติจากค่า Ft หรือค่าไฟฐานที่ปรับตัวสูงขึ้น ยิ่งในปัจจุบันเทคโนโลยีการติดโซลาร์เซลล์ที่บ้านมีราคาที่เข้าถึงง่ายขึ้นและมีอายุการใช้งานยาวนาน จึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่ามาก

แอร์โซล่าเซลล์

แอร์โซล่าเซลล์เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับบ้านที่เปิดแอร์หนัก ๆ ในช่วงกลางวัน โดยระบบนี้จะถูกออกแบบมาให้เครื่องปรับอากาศรับพลังงานตรงจากแผงโซลาร์เซลล์ (DC Current) หรือทำงานแบบไฮบริด (AC/DC) ซึ่งช่วยลดภาระค่าไฟจากการใช้แอร์ได้ในช่วงที่มีแสงแดด การใช้แอร์โซล่าเซลล์จึงตอบโจทย์โดยตรงสำหรับปัญหาสภาพอากาศร้อนที่ทำให้ค่าไฟขึ้นผิดปกติ

ขั้นตอนติดตั้งแผงโซล่าเซลล์

• สำรวจหน้างานและวิเคราะห์พฤติกรรม ขั้นตอนการติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ ทีมวิศวกรเข้าสำรวจพื้นที่หลังคา ทิศทางแสงแดด และตรวจสอบบิลค่าไฟย้อนหลังเพื่อคำนวณขนาดระบบที่เหมาะสมที่สุด
• ออกแบบระบบ การวางแผงโซลาร์เซลล์และเลือกสเปกอุปกรณ์ให้สอดคล้องกับการใช้งานจริง
• ยื่นขออนุญาต ดำเนินการยื่นเอกสารขออนุญาตดัดแปลงอาคาร (ถ้าจำเป็น) และขอขนานไฟกับการไฟฟ้า รวมถึงขอใบอนุญาตจาก กกพ.
• ติดตั้งระบบ ทีมช่างดำเนินการติดตั้งแผง เดินสายไฟ และติดตั้งอินเวอร์เตอร์ ตามมาตรฐานความปลอดภัย
• ทดสอบระบบและส่งมอบ ทดสอบการจ่ายไฟ เชื่อมต่อแอปพลิเคชันดูค่าการผลิตไฟ และสอนวิธีการใช้งานแก่เจ้าของบ้าน

ข้อควรรู้ก่อนติดโซล่าเซลล์

ก่อนติดตั้งโซล่าเซลล์ ควรเตรียมความพร้อมและศึกษาข้อมูลเบื้องต้น โดยเริ่มจากสำรวจโครงสร้างหลังคา ให้แข็งแรงเพียงพอที่จะรองรับน้ำหนักแผงได้ หากหลังคาเก่าหรือรั่วซึมควรซ่อมแซมให้เรียบร้อยก่อน ที่สำคัญคือการเลือกผู้ให้บริการที่มีความน่าเชื่อถือ มีบริการหลังการขายที่ดี เพื่อดูแลระบบของเราให้ใช้งานได้ยาวนาน

สรุปบทความ

ปัญหาค่าไฟขึ้นผิดปกติเป็นเรื่องที่สามารถตรวจสอบและแก้ไขได้ หากเราเข้าใจสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หมั่นตรวจเช็กสภาพเครื่องใช้ไฟฟ้า และตรวจสอบความถูกต้องของบิลค่าไฟอย่างสม่ำเสมอ แต่ทางออกที่ยั่งยืนและคุ้มค่าที่สุดในยุคค่าไฟแพง การลงทุนติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ถือเป็นคำตอบที่ดีที่สุด เพราะนอกจากจะช่วยลดค่าไฟได้ทันทีแล้ว ยังเป็นการสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้กับบ้านของเราเองในระยะยาว

หากเรากำลังมองหาตัวช่วยลดค่าไฟอย่างมืออาชีพ KG Solar พร้อมให้คำปรึกษาและบริการติดตั้งโซลาร์เซลล์ครบวงจร ด้วยมาตรฐานวิศวกรรมระดับสูงและอุปกรณ์คุณภาพชั้นนำ เพื่อให้การแก้ปัญหาค่าไฟขึ้นผิดปกติเป็นเรื่องง่ายและคุ้มค่า

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับค่าไฟขึ้นผิดปกติ

หากสงสัยว่ามิเตอร์ทำงานผิดปกติ ควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก?

เมื่อสงสัยว่ามิเตอร์ทำงานผิดปกติ สิ่งแรกที่ควรทำคือทดสอบไฟรั่วและมิเตอร์หมุนฟรี โดยการปิดสวิตช์ไฟและถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชิ้นในบ้าน แล้วออกไปสังเกตที่มิเตอร์ หากจานหมุนยังหมุนอยู่หรือตัวเลขดิจิทัลยังวิ่ง แสดงว่ามีความผิดปกติเกิดขึ้น ให้รีบติดต่อช่างไฟหรือการไฟฟ้าทันที

การเสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทิ้งไว้ ส่งผลให้ค่าไฟพุ่งสูงได้จริงหรือไม่?

การเสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทิ้งไว้ แม้จะปิดสวิตช์ทำให้ยังคงมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านเพื่อเลี้ยงวงจรบางส่วนอยู่ แม้จะกินไฟไม่มากต่อชิ้น แต่หากทำแบบนี้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายชิ้นตลอดทั้งเดือน ก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ค่าไฟขึ้นได้

การล้างแอร์ช่วยลดค่าไฟได้ไหม?

การล้างแอร์ช่วยลดค่าไฟได้ เพราะแอร์ที่สกปรกจะมีฝุ่นละอองอุดตันที่แผงคอยล์เย็นและคอยล์ร้อน ทำให้เครื่องต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อผลิตความเย็นเท่าเดิม การล้างแอร์อย่างน้อยทุก 6 เดือน จะช่วยให้แอร์ระบายความร้อนได้ดี ทำความเย็นได้เร็ว และตัดการทำงานได้ตามปกติ ซึ่งช่วยลดหน่วยการใช้ไฟและป้องกันไม่ให้ค่าไฟขึ้น